MULTIMEDIA XXI WIEKU

Cała prawda o DVD

U podstaw tworzenia nośnika DVD była chęć zwiększenia pojemności, a co za tym idzie możliwość poprawy jakości zapisanych danych, zarówno w wymiarze dźwięku, jak i obrazu. DVD miało pełnić przede wszystkim funkcję nośnika filmowego. Popularność kompaktów i odtwarzaczy w latach 90. szybko rosła. Z czasem okazało się, że CD mieści w sobie za mało danych, żeby traktować je jako medium prezentujące filmy i gry.

Wymagana pojemność dla zapisu tego rodzaju informacji jest dużo większa niż ta, którą może zachować Compact Disc, dlatego doraźnie filmy i gry tłoczono na kilku płytach CD. Jednocześnie trwały prace nad stworzeniem nowego nośnika, który byłby bardziej wydajny dla zapisu tego rodzaju treści.

Historia

powstania DVD rozpoczyna się w 1994 roku, kiedy to dwa koncerny – Sony i Philips – twórcy płyty CD ogłosiły ponowną współpracę w budowie nowego typu płyty. Do wyścigu szybko stanęły dwa inne koncerny – Toshiba i Time Warner. Oni również połączyli siły i rozpoczęli pracę nad nowym „filmowym” nośnikiem. W grudniu 1995 roku Sony i Philips, jako pierwsi przedstawili specyfikację DVD. Płyta rozmiarem była taka sama jak CD, a dzięki „gęstszemu” rozmieszczeniu pitów (miejsce zapisu informacji na płycie) i zmniejszeniu przestrzeni między nimi (tzw. landów) miała dużo większą pojemność. Niewielkie zmiany technologiczne w tłoczeniu umożliwiły rozpoczęcie produkcji. Toshiba i Time Warner nie pozostały daleko w tyle. W trzy tygodnie po premierze krążka Sony i Philipsa przedstawili swój produkt. Ich nośnik był dwustronny, o pojemności 10 GB, i umożliwiał wykorzystanie kompresji obrazu MPEG-2, która została zaakceptowana przez lobby The Motion Picture Experts Group. Dodatkową zaletą okazała się być cena i grubość. Proces jego produkcji był znacznie krótszy, co zmniejszało także koszty. Dodatkowo projekt Toshiba i Time Warner uzyskał poparcie takich koncernów, jak: Matsushita, Thompson, Hitachi, Pioneer, MCA i MGM.

Wydawałoby się, że historia powstania DVD powinna zakończyć się w tym momencie, a zwycięzcami pozostać Toshiba i Time Warner. Tak jednak nie stało się. Skutkiem tego w grudniu 1995 roku Sony i Philips połączyły siły z Toshiba i Time Warner i rozpoczęły prace nad specyfikacją techniczną krążka, który został nazwany Digital Versatile Disc. Już 5 sierpnia 1996 r. wydano pierwszą licencję na tłoczenie nowego formatu, a cztery miesiące później w Tokio sprzedano pierwszy odtwarzacz DVD. Premiera nowego formatu miała miejsce w Stanach Zjednoczonych, co wpłynęło również na wynik sprzedaży odtwarzaczy, który osiągnął poziom 1 miliona! By sprawować nadzór nad dalszym rozwojem płyt DVD, a także nad odtwarzaczami i nagrywarkami powołano specjalną organizację DVD konsorcjum, które z czasem przekształciło swą nazwę na DVD Forum.

Technicznie

Czym jest popularny obecnie nośnik DVD? To standard zapisu danych na nośniku o średnicy 12 cm, pojemniejszy od płyty CD ze względu na gęstość zapisu. Istnieje kilka rodzajów DVD. Ze względu na wyłączną możliwość odczytu można wyróżnić DVD-ROM. Pozostałe nośniki typu DVD sklasyfikowane są jako płyty do zapisu: DVD-RAM, DVD-R, DVD+R (płyty jednokrotnego zapisu), DVD-RW, DVD+RW (płyty wielokrotnego zapisu). Pojemność nośników DVD kształtuje się od 4,38 GB do ponad 17 GB. Specyfikacja techniczna płyty DVD, umożliwia kodowanie obrazu MPEG-2, w rozdzielczości 720x576 (PAL) lub 720x480 (NTSC), dźwięk na płycie DVD może być zapisany w sześciokanałowym formacie Dolby Digital lub Digital Theatre Systems.

Istniejące typy płyt:

Typy płyt DVD5 DVD9 DVD10 DVD18 Mini DVD5 Mini DVD10
Wymiar (średnica) 120 mm 120 mm 120 mm 120 mm 80 mm 80 mm
Pojemność 4,7 GB 8,5 GB 9,4 GB 17 GB 1,4 GB 2,9 GB

Ze względu na funkcjonalność DVD wyróżnia się jeszcze formaty: DVD-Video i DVD-Audio. DVD-Video to typowy nośnik filmowy umożliwia zapis do 2 godzin filmu w bardzo wysokiej jakości, w formacie 4:3 lub 16:9. Może zawierać do 8 ścieżek dźwiękowych, do 32 zestawów napisów oraz menu interaktywne. Płyta DVD-Video oferuje ponadto możliwość nagrania filmu z opcją do 9 ustawień kamery co oznacza, że tę samą scenę można odtwarzać z 9 różnych ujęć. Ścieżka filmowa dzięki podziałowi na rozdziały i sceny pozwala na szybki i bezpośredni dostęp do poszczególnych fragmentów filmu bez konieczności taśmowego przewijania nagrania, jak w przypadku kaset VHS. Inne możliwości stwarza płyta DVD-Audio. Format został stworzony w celu utrwalenia na nośniku optycznym muzyki, gdzie można zapisać dźwięk monofoniczny, stereofoniczny, a także przestrzenny tzw. 5.1. Jest on konkurencyjny wobec płyt CD-Audio, gdyż pozwala na zapis z większą częstotliwością i rozdzielczością, co w konsekwencji daje lepszą jakość dźwięku. DVD Audio nie jest powszechnie popularne, głównie ze względu na cenę, ale jego zalety doceniają audiofile, którzy swoimi wrażliwymi zmysłami wyczuwają różnicę w jakości nagranej muzyki.

Podsumowując, wyróżniamy następujące formaty płyt:
DVD-Video, DVD-Audio, DVD-Extra ( połączenie DVD Video i DVD ROM), DVD-Rom.

Płyta DVD osiągnęła popularność w równie krótkim czasie co CD. Dzięki możliwościom jakie oferuje, zastąpiła całkowicie kasetę VHS. Obecnie najnowsze tytuły filmowe wydawane są tylko na DVD. Powszechność użycia Digital Versatile Disc sprawiła również, że wielu klasyków kina doczekało się reedycji wydań właśnie na tym nośniku. Stworzenie nowego formatu po raz pierwszy dało widzom możliwość oglądania filmów w domu z zachowaniem jakości projekcji kinowej, zwłaszcza w kategorii dźwięku. Kolejnym pozytywnym skutkiem jest fakt, że dynamicznie rozwijający się rynek gier komputerowych, doczekał się nośnika w pełni mobilnego i dostosowanego do jego specyficznych potrzeb. Choć DVD doczekało się już swoich następców takich, jak: Blu-ray czy HD DVD, nadal pozostaje najpopularniejszym typem płyty, który długo nie odda pierwszeństwa na rynku.

24-06-2009