MULTIMEDIA XXI WIEKU

Słownik

A B C D E F G  H I  J  K L Ł M N  O P  Q R S T U V W X  Y Z

 A

APLA
Jednolite tło będące stuprocentowym nasyceniem określonego koloru. Służy jako podkład pod tekst lub ilustracje. Apla często jest podstawowym elementem organizującym przestrzeń graficzną albo graficznym kontrapunktem dla elementów sąsiadujących. W odróżnieniu od plastyki, w której jest ona rozumiana, jako jednolite ciemne tło nałożone dowolną techniką, w poligrafii i DTP jest to tło nałożone w całości farbą dowolnego koloru. Efektem apli określa się jednolitą powierzchnię druku. 

Apla wykorzystywana jest przede wszystkim w procesie tworzenia projektów graficznych dla płyt kompaktowych, np: nadruk na płytach, okładki, czy booklet. Szczególnie ważną rolę odgrywa biała apla, przy nadruku na płytach CD i DVD. Pokrywa ona srebną (czasami złotą) powierzchnię płyt i w ten sposób imituje biały podkład, konieczny do stworzenia różnobarwnego wydruku, zgodnego z wzorem kolorystycznym.

APLIKACJA PRODUKCYJNA
Oprogramowanie, które w GM Records zapewnia bezpośredni kontakt i kontrolę nad wszystkimi procesami produkcyjnymi w firmie. Dostarcza ona użytkownikom komplet informacji na temat stanu produkcji, etapów na jakich znajdują się poszczególne zlecenia i umożliwia tym samym kontrolę poszczególnych stadiów produkcyjnych. 

System funkcjonuje pod nazwą iGMR, jako Autorski Zintegrowany System Zarządzania Przedsiębiorstwem. Struktura iGMR obejmuje: Moduł do zarządzania kontaktami, Moduł do zarządzania produkcją, Moduł klienta, Moduł do zarządzania zakupami i Moduł do zarządzania korespondencją.

ASPECT RATIO
Współczynnik proporcji obrazu. Jest to wyrażona w liczbach proporcja szerokości obrazu do jego wysokości, zazwyczaj zapisana w formie x:y, np.: aspekt ratio dla telewizorów tradycyjnych wynosi zwykle 4:3 (1,33:1), chociaż format 16:9 (1,78:1), używany dotąd przeważnie dla odbiorników High Definition, jest równie często spotykany. W GM Records aspect ratio szczególnie musi być uwzględniony przez dział authoringu, przy dokonywaniu tzw. obróbki graficznej materiału dostarczonego do tłoczenia.

ASTRALON
Wykonana z tworzywa sztucznego folia, którego najbardziej charakterystyczną cechą jest zachowanie właściwości fizycznych przy jednocześnie wysokiej elastyczności. Jest ono odporne na światło i substancje chemiczne, gładkie i łatwo zmywalne. Dzięki jego właściwościom możliwe jest nanoszenie na astralon tymczasowych rysunków, a także przyklejanie nietrwałych materiałów. Astralon wykorzystywany jest w poligrafii, jako folia, do tworzenia wielkomontażowych arkuszy. W GM Records astralon używany jest w drukarni, sitodrukowej.

AUDYT
Proces oceny przedsiębiorstwa przez niezależne i obiektywne instytucje lub firmy. Celem audytu jest weryfikacja zgodności działań firmy i zachodzących w niej procesów z obowiązującymi standardami i normami. Ocena audytorska dotyczy nie tylko zdarzeń przeszłych, ale i przyszłych. Proces ten kontroluje zgodność realizacji celów, wyznaczonych przez organizację audytową. Do audytu należy nie tylko ocena zdarzeń, ale i zalecenie konkretnych zmian, które mają prowadzić do udoskonalenia procesów zachodzących w przedsiębiorstwie. W związku z przystąpieniem GM Records do Anty Piracy Compliance Program, istotny będzie między innymi zewnętrzny audyt prowadzony w zakresie ochrony praw własności intelektualnej, replikowanych treści. Stałego audytu systemu ISO w GM Records dokonuje Bureau Veritas. 

AUTHORING
Pierwszy etap procesu tłoczenia nośników optycznych. Faza polegająca na:
• Kompresji obrazu do formatu mpeg (mpeg2 dla DVD i mpeg1 dla VCD)
• Udźwiękowieniu wielokanałowym – na życzenie klienta (z dźwięku mono lub stereo powstaje system 5.1)
• Kompresji dźwięku do wielu różnych formatów (np. DD, DTS, DTS-ES, LPCM)
• Wykonaniu oprawy graficznej (animowane lub statyczne menu)
• Ewentualnym nagraniu lektora, dubbing’u lub wykonaniu napisów
• Połączeniu wszystkich tych elementów zgodnie z zaleceniami klienta
• Wykonaniu Mastera, zgodnego ze specyfikacją DVD Video.
Więcej o authoringu...

B

BOOKLET
W branży tłoczenia nośników optycznych określeniem tym nazywane są „książeczki” załączane do płyt. Zwykle zawierają one szczegółowe informacje o treści kompaktu, twórcach, słowa piosenek itp. Potocznie bookletem nazywane są również wszelkiego rodzaju broszury informacyjne. 

BITRATE
Ilość danych w jednostce czasu użyta do opisania obrazu lub dźwięku.  Bitrate mierzy się w bitach na sekundę – bps, lub bajtach na sekundę – Bps. 8 bitów/s = 1 bajt/s. Powszechnie używane są zapisy wielokrotności wskaźnika: kbit/s, Mbit/s, Gbit/s, kB/s, MB/s, (stosowany jest również zapis: kbps, Mbps, Gbps, itd.).

BLU-RAY DISC (BD) – nośnik nowej generacji, stworzony przez Blu-ray Disc Association – stowarzyszenie największych koncernów z branży elektroniki użytkowej tj.: Sony, Apple, Dell, Hitachi, HP, JVC, LG, Mitsubishi, Matsushita, Pioneer, Philips, Samsung, Sharp, TDK and Thomson. Format został stworzony w celu umożliwienia nagrywania, tłoczenia i odtwarzania zapisu video w standardzie High Definition. Blu-ray Disc umożliwia zapis pięciokrotnie większej ilości danych niż płyta DVD. W przypadku jednostronnej płyty BD można zapisać do 25 GB danych, a w przypadku płyty dwustronnej do 50 GB. Zwiększenie pojemności nośnika uzyskano dzięki zastosowaniu technologii niebieskiego lasera, który umożliwia gęstszy zapis informacji na nośniku o tej samej powierzchni co płyta np. DVD. więcej...


C

CD-AUDIO (ang. Compact Disc Digital Audio) 
Format płyty CD służący do cyfrowego zapisu dźwięku. Umożliwia naniesienie dwukanałowego materiału fonicznego, w ten sposób, że utrwalony na płycie dźwięk jest podzielony na ścieżki (maksymalnie 99), dzięki czemu istnieje możliwość wybierania ich według oznaczeń bez konieczności przewijania, jak było to w przypadku kaset magnetofonowych. Standardowo CD-Audio umożliwia zapis do 74 minut w formacie PCM (Pulse Code Modulation - technologia zamieniająca dźwięk na format cyfrowy).

CD-CARD
Wizytówka o charakterze multimedialnym, o rozmiarach karty kredytowej, inaczej CD-biznes card. Mogą na niej być umieszczone zarówno teksty, jak i prezentacje multimedialne będące informacją o danej firmie, czy osobie.

CD-EXTRA
Format zapisu płyt CD, będący połączeniem CD–ROM i CD–Audio. Można na nim umieścić jednocześnie dźwięk (tak, jak na płycie CD-Audio) oraz dane komputerowe (nietekstowe) czyli np. obrazy lub film. Płyty CD Extra mogą być używane zarówno na komputerze, jak i na stacjonarnym sprzęcie Hi-Fi. W trybie Extra CD zapisujemy najpierw ścieżki audio (ścieżki od 1 do ...), umieszczając na ostatniej dane komputerowe. Dzięki temu nośnik jest rozpoznawany przez czytnik CD-ROM jako płyta audio. Za przykład posłużyć mogą oryginalne płyty z muzyką, znane z półek sklepowych, wzbogacone o multimedialne dodatki.

CD-ROM (ang. Compact Disc–Read Only Memory)  
Format płyty CD z wytłoczoną cyfrowo informacją, służącą tylko do odczytu światłem lasera optycznego. O ile na CD Audio zapisuje się muzykę w postaci cyfrowej, to CD–ROM umożliwia także zapis innych informacji (dane komputerowe) poprzez system plików. Format powstał w 1984 roku z inicjatywy firm Philips i Sony, które zaproponowały specyfikację Compact Disc Read Only Memory (CD–ROM), znaną obecnie jako Yellow Book, która jest rozwinięciem Red Book (określa specyfikację dla CD Audio). Na płyty CD-ROM nagrywa się dodatkowe kody korygujące błędy, co sprawia, że ilość danych możliwych do zapisana jest mniejsza niż na CD-Audio. Pojemność CD-ROM to ok. 700 MB.

CD-R (ang. Compact Disc  Recordable) 
Nagrywalna płyta kompaktowa umożliwiająca jednokrotny zapis i wielokrotny odczyt danych -  WORM (Write Once Read Many). Poliwęglan, z którego wykonana jest płyta CD-R, posiada spiralny rowek prowadzący wiązkę lasera w trakcie odczytu lub zapisu danych.  Płyty CD-R mogą mieć pojemność od ok. 650 do ok.  900 MB.
 
CD-RW  (ang. Compact Disc – ReWritable) 
Nagrywalna umożliwiająca wielokrotny zapis i odczyt umieszczonych na niej danych. Jest ona zbudowana z warstwy tworzywa sztucznego i warstwy aluminium, będącej stopem metali, który odbija światło. Jej specjalne właściwości fizyczne sprawiają, że promień lasera może uczynić ją przezroczystą lub pochłaniającą światło. Dzięki temu, że warstwa ta może przechodzić dowolnie z jednego stanu w drugi, zapis na CD-RW nazywany jest zapisem zmiennofazowym (jest on w pełni odwracalny – płytę można "wyczyścić").
 
CD-SHAPE
Typ płyty CD, o niestandardowych kształtach, wykorzystywany przeważnie w celach marketingowo-promocyjnych. Zasady zapisu danych niczym nie różnią się od powszechnie używanych płyt CD, istnieje jednak większa swoboda w wyborze kształtów (np. choinka, samochód itp.).
 
CD-VIDEO (ang. Video Compact Disc (VCD))
Format zapisu cyfrowego strumienia - na płycie CD, poprzednik płyt DVD. Wprowadzony na rynek w 1993 roku. Na nośniku można zapisać do 70 minut filmu przy użyciu kompresji -1. VCD odtwarzana jest zarówno przez komputerowy napęd CD-Rom, jak i przez większość odtwarzaczy DVD.
 
CENTERING
Ring znajdujący się na stronie płyty czytanej przez laser. Znajduje się wokół otworu w płycie. Na centeringu można umieścić drobną czcionką napis, najczęściej numer seryjny produkcji, kod kreskowy oraz logo klienta i tłoczni, która tłoczyła daną płytę.

CSS (ang. Content Scrambling System) 
Licencjonowany przez DVD Copy Control Association system zabezpieczeń, który chroni przed kopiowaniem zawartości płyty DVD na inną płytę lub dysk twardy. CSS jest Systemem Szyfrowania Zawartości, w którym każda scena (niezależny strumień wideo) filmu (videotitle set – VTS) może być kodowana z użyciem unikalnego klucza. Klucz płyty i klucze scen (po jednym dla każdego VTS) są zapisywane w zaszyfrowanej postaci. W dekoderze następuje odkodowanie ich i użycie do odczytania danych. Inne dane, poza audio/video, nie są szyfrowane. Klucze mogą być unikalne dla każdego tytułu płyty i są szyfrowane przez autorską licencję CSS już na etapie przygotowywania krążka. Wyróżniamy dwa sposoby zabezpieczeń: pełne, w którym cały cykl zabezpieczenia jest wykonywany w Dziale Authoringu oraz połówkowe, w którym klucz szyfrowy jest dodawany podczas wgrywania materiału w Dziale Masteringu.

CMYK 
Model barw, wykorzystujący cztery kolory składowe: niebieskozielony (Cyan), purpurowy (Magenta), żółty (Yellow) i czarny (Black). Jest stosowany w druku kolorowym w poligrafii. W CMYKu barwy inne niż podstawowe otrzymuje się poprzez łączenie czterech pierwszych w proporcjach od 0% do 100% metodą nakładania warstwami.

CROMALIN (chromalin, kromalin)
Nazwa powszechnie stosowanego w poligrafii systemu prób kolorów, który może mieć formę odbitki analogowej, naświetlonej przy użyciu klisz lub wydruku cyfrowego. Pierwotnie cromalin był nazwą handlową systemu prób kolorów firmy DuPont.

D

DVD-AUDIO

DVD-ROM

DVD-VIDEO


E

ENCODING
Proces transformacji danych zapisanych w jednym formacie, na inny format. Operacja przeciwstawna nazywana jest dekodowaniem.

W Authoringu encoding to proces analizy oraz zapisu obrazu do żądanej (skompresowanej) postaci. Może to być zapis do formatu MPEG2 obrazu odtwarzanego np. z taśmy BETACAM. Obraz kodowany jest wówczas do mpeg2. 

ENHANCED DVD
Format DVD nie mający wpływu na sposób zapisu płyt, ani na ich pojemność, ale stwarzający nowe możliwości. Dzięki Enchanced DVD na jednej płycie można umieścić dodatkowe informacje, np. internetowe adresy lub elektroniczne klucze, które umożliwiają otrzymanie dostępu do stron internetowych, np. zawierających dodatkowe dane na temat filmu. Urządzenia pracujące w tym standardzie potrafią nie tylko odtwarzać krążki DVD, ale również wyświetlać strony www i wymieniać dane z innymi urządzeniami. Dzięki nowemu formatowi na płycie DVD, można zapisać w pamięci odtwarzacza wybrane odnośniki do stron internetowych i korzystać z płatnych serwisów filmowych i muzycznych.

Enhanced DVD to również jedna ze specyfikacji DVD, w której połączone zostały DVD-Video i DVD-ROM na jednej płycie. 
Źródło: kinodomowe

ELECTROPACKING
Automatyczne pakowanie produktu przy użyciu specjalistycznych maszyn.


F
FOLIOWANIE 
Proces polegający na pokryciu powierzchni druku folią (najczęściej z tworzyw sztucznych). Służy do ochrony produktów przed działaniem mechanicznym, podnosi wartość estetyczną, umożliwia połączenie dwóch lub więcej produktów. W poligrafii foliowanie jest rodzajem poligraficznego laminowania. Może ono odbywać się na ciepło lub na zimno, wówczas folie takie zwane są laminatami samoprzylepnymi, powlekanymi klejem aktywowanym przez docisk. Foliowanie, w zależności od potrzeb, może być jednostronne lub dwustronne, a sama folia może być matowa lub błyszcząca.
 
FALCOWANIE
Proces ręcznego lub maszynowego składania, załamywania arkuszy, w celu uzyskania pożądanego formatu wkładki do np. DVD boxów, gazety, ulotki lub ogólnie - składki. Składanie jest jedno lub wielokrotne, odbywa się w dowolnych proporcjach i w różnych kierunkach. Każde miejsce zaginania arkusza to falc (złam) i po złożeniu tworzy nową krawędź.
 
FALCAPARAT
Złamywak w maszynach drukarskich, w których druk realizowany jest z wstęgi odwijanej z rol papieru, a nie z arkuszy. Ustawiony na końcu ciągu produkcyjnego. Jego rolą jest odcinanie fragmentów  zadrukowanej wstęgi i składanie jej tak, by w efekcie otrzymać pojedyncze egzemplarze gotowego produktu – najczęściej gazety.

G
GŁOŚNIKI AKTYWNE
Zestaw głośników wyposażonych we wzmacniacze zasilane z sieci elektrycznej, a nie z wyjścia audio danego urządzenia.
 
GŁOŚNIKI PASYWNE
Głośniki bez wbudowanych wzmacniaczy. Działają wykorzystując moc sygnału zurządzenia zewnętrznego np. komputera, odtwarzacza, telewizora.
 
GLASSMASTER
Szklana płyta preparowana w drugim etapie procesu tłoczenia nośników optycznych – masteringu, na niej tworzona jest matryca, z której następnie powstaje płyta. Więcej...
 
GOLD BOOK
Katalog branżowy skupiający informacje na temat dostawców kontentu, sprzętu, rozwiązań technologicznych, producentów DVD i CD oraz innych jednostek ściśle związanych z rynkiem nośników optycznych. Ukazuje się w cyklu rocznym od 20 lat, wydawany przez One to One. Więcej...
 
GREEN BOOK
Standard stworzony przez Philipsa i Sony dla interaktywnych i multimedialnych dysków kompaktowych zaprojektowanych dla tzw. odtwarzaczy CD-Interactive.
 
GRANULAT
Podstawowy składnik, z którego powstaje nośnik optyczny. Jest to sypka mieszanka,która pod wpływem wysokich temperatur zmienia swoje właściwości fizyczne. Pod wpływem ciśnienia formowana jest w okrąg, będący docelowym kształtem płyty. Więcej...
 
GRAFIKA BITMAPOWA (inaczej rastrowa)
Grafika komputerowa, która dzieli obraz na zbiór punktów tej samej wielkości pikseli ułożonych równo w wierszach i kolumnach. Kolor każdego piksela jest definiowany osobno. Obrazki z głębią kolorów RGB często składają się z kolorowych pikseli zdefiniowanych przez trzy bajty jeden bajt na kolor czerwony (red), jeden na zielony (green) i jeden na kolor niebieski (blue). Typowe formaty plików rastrowych dzielimy na stratne – JPG i bezstratne – BMP.

H

HDCP 
High-bandwidth Digital Content Protection – program, którego celem jest ochrona cyfrowych treści i kontrola zawartości cyfrowych zawartości strumieni audio–video w materiałach nadawanych w standardzie High Definition. Więcej

HD-DVD 
Nowy format nośnika, który pretenduje do miana następcy płyty DVD. HD DVD podobnie jak jego konkurent Blu-Ray, wykorzystuje technologię niebieskiego lasera, dzięki temu może osiągnąć pojemność nawet do 60 GB. Więcej...
 
HDMI
High Definition Multimedia Interface - łącze umożliwiające przesyłanie nie skompresowanego cyfrowego sygnału dźwięku i obrazu. Gwarantuje brak zniekształceń i zakłóceń. High Definition Multimedia Interface jest używane w telewizorach HD, gwarantuje kompatybilność ze sprzętem służącym do odbioru sygnału HD
Źródło: Leksykon Komputer Świata
 
HD TV
Telewizja cyfrowa o bardzo wysokiej jakości obrazu i dźwięku. HDTV korzysta z kompresji MPEG-2 i ma format obrazu 16:9. Ang. High Definition TV – jest telewizją o dużej wyrazistości obrazu. Więcej
 
HPC (Handheld PC) 
Palmtop, miniaturowy notatnik elektroniczny mieszczący się w dłoni człowieka.
 
Hz-herc
Jednostka miary częstotliwości opisująca liczbę drgań sygnału na sekundę.
I
IrDA (Infrared Data Association)
Stowarzyszenie skupiające producentów sprzętu komputerowego. Grupa stworzyła system bezprzewodowej transmisji danych z wykorzystaniem promieniowania podczerwieni, dzięki któremu możliwy jest m.in. transfer plików między komputerami, między komputerem, a telefonem komórkowym, czy dostęp do zasobów sieci przewodowej. Więcej...
 
IFPI 
International Federation of the Phonographic Industry – międzynarodowa federacja przemysłu nagraniowego i fonograficznego zrzeszająca 1400 członków z ponad 70 krajów i organizacje branżowe z 48 państw.
 
iGMR 
Autorski Zintegrowany System Zarządzania Przedsiębiorstwem, stworzony specjalnie na potrzeby GM Records. Aplikacja została dostosowana do specyfiki działalności firmy. Wspomaga zarządzanie procesem produkcji i wszelkimi zasobami przedsiębiorstwa. iGMR stworzono również jako narzędzie komunikacji z klientami, którzy poprzez Moduł Klienta mogą kontrolować stan i etap realizacji zamówienia.
 
INTERFEJS 
Tryb komunikacji pomiędzy programem, a jego użytkownikiem określony przez autora programu. Wyróżniamy dwa rodzaje interfejsu – graficzny (najczęściej stosowany w programach) oraz tekstowy [np. w MS-DOS].  
Źródło: Leksykon Komputer Świat
 
ISO 
International Organization for Standarization, międzynarodowa organizacja pozarządowa określająca standardy pracy i urządzeń, które obowiązują na całym świecie. Ideą organizacji jest określenie norm jakości poprzez oznaczenia towarów i usług poszczególnymi znakami ISO, które będą jednoznacznie identyfikowalne w środowisku międzynarodowym.

J
JAKOŚĆ CYFROWA 
Potocznie rozumiana jako wysoka. Dla płyt CD jakość cyfrową, w kategorii dźwięku, precyzuje częstotliwość próbkowania 44,1 kHz i rozdzielczość sygnału 16 bitów. Nie jest to jednak jednoznaczne z wysoką jakością, gdyż przy nagraniach źródłowych o niskim standardzie nawet te parametry nie gwarantują wysokiej jakości.
 
JAVA
Język programowania stworzony przez Netscape i Sun Microsystems. Często używany jest przy tworzeniu stron internetowych. Zaletą programu jest możliwość otwierania stworzonych w nim treści na różnych sprzętach (komputer, telefon) i pod różnymi systemami operacyjnymi. Przy pomocy tego języka programuje się całą interaktywność płyty Blu-Ray.
 
JAVA SCRIPT 
Język programowania stworzony przez firmę Netscape, stosowany najczęściej na stronach www. Najpopularniejszym zastosowaniem tego języka jest zapewnianie interaktywności (przez sprawdzanie poprawności formularzy, czy budowanie elementów nawigacyjnych).
 
JEWEL BOX
Plastikowe opakowanie na płytę, jedno z częściej spotykanych na półkach sklepowych. Może mieć przezroczystą lub czarną trayę.

JOINT STEREO 
Standard zapisu skompresowanego dźwięku stereo oparty na analizie ilości kanałów dźwiękowych. W momencie gdy ten sam dźwięk jest wysyłany z dwóch kanałów, kodek zapisuje go w rozmiarze potrzebnym do zapisu tylko jednego. Dzięki temu zmniejsza się ilość danych niezbędnych do utrwalenia utworu.

JOINT VIDEO TEAM (JVT) 
Powstała w 2002 roku jednostka, mająca na celu stymulowanie postępów w kodowaniu video.
 
JPEG 
Najpopularniejszy format zapisu plików graficznych. JPEG zapisuje 24-bitowy kolor w wiernej jakości, pomijając [poprzez kompresję] szczegóły niedostrzegalne dla ludzkiego oka. Dzięki kompresji pliki są stosunkowo małe.
 
JOLIET
Hierarchiczny system zapisu plików na płycie CD-R z nazwami o długości do 64 znaków. System charakteryzuje się tym, że pozwala wykorzystywać wszystkie znaki specjalne, w tym także polskie litery. Joliet został stworzony przez Microsoft i znajduje zastosowanie w  systemie Windows.
 
JOWISZ
Pierwszy kolorowy telewizor produkcji polskiej. Wyprodukowały go zakłady WZT. Telewizor w całości wykonano z półprzewodników (diody, tranzystory, układy scalone) produkowanych w Polsce. Jowisz odznaczał się wysoką, jak na ówczesne czasy, niezawodnością.

K

KASETA MAGNETOFONOWA 
Przeznaczona do odtwarzania w magnetofonach, stworzona przez firmę Philips w 1963 roku. Szerokość taśmy wynosi 3,81cm, a prędkość jej przesuwu 4,76 cm/s. Popularny nośnik standardowo jest spotykany w dwóch wersjach C60, czyli dwie strony umożliwiające nagranie po 30 minut każda, oraz C90 – dwie strony po 45 min. Nośniki magnetyczne taśmy mogą być żelazowe, chromowe, chromowo-żelazowe lub metalowe. Kaseta magnetofonowa była do momentu popularyzacji płyty kompaktowej jednym z najbardziej powszechnych nośników audio.

KASETA WIDEO 
Kaseta z taśmą magnetyczną przeznaczona do zapisu i odtwarzania dźwięku i obrazu za pomocą magnetowidu. Pierwsza kaseta wideo została opracowana i wyprodukowana przez firmę JVC w połowie lat siedemdziesiątych. W 1976 roku powstał popularny standard VHS [Video Home System], który stał się również synonimem nazwy kasety wideo.

KINO DOMOWE 
Popularna nazwa domowych systemów odtwarzania dźwięku i obrazu, które dają wrażenia akustyczno-wizualne porównywalne z projekcjami filmów w salach kinowych. Kino domowe składa się z odtwarzacza DVD i nagłośnienia opartego na systemach takich, jak: Dolby Digital czy DTS.
 
KLATKA OBRAZU 
Nieruchomy obraz filmu. Efekt ruchu w filmie jest osiągany właśnie poprzez szybką zmianę obrazów. Płynność osiągnąć można przy prędkości 25 klatek na sekundę.
 
KODEK
Program odpowiadający za kodowanie (przekształcanie) plików multimedialnych. Kodeki służą do szyfrowania i rozkodowania danych. Inaczej mówiąc dzięki kodekom możemy zapisywać dane w konkretnych formatach, a także kompresować pliki, dzięki czemu ich objętość jest dużo mniejsza.
 
KOMPRESJA
Proces redukcji miejsca, na którym zapisane są dane, zabieg ten zmniejsza objętość informacji na dysku/nośniku, co powoduje zmniejszenie „ciężaru” pliku. Do kompresji danych służą popularne programy takie jak np. WinRAR. Istnieją dwa rodzaje kompresji: bezstratna – po rozpakowaniu plik jest identyczny z oryginalną wersją i stratna – następuje utrata części informacji, stosowana np. przy kompresji plików muzycznych (np. MP3) i graficznych (np. JPEG).
 
KONTROLA JAKOŚCI 
Jeden z działów GM Records, do którego trafiają pierwsze wytłoczone płyty. By klient otrzymał produkt doskonałej jakości, dział ten testuje poszczególne egzemplarze pod względem zgodności z przyjętymi normami.

KONFEKCJA
Jeden z działów GM Records, w którym wyprodukowane płyty pakowane są we wszelkie dostępne na rynku opakowania. Konfekcja może być mechaniczna (park maszynowy złożony z koperciarek, okładarek i foliarek automatycznych) lub ręczna (dotyczy nietypowych zamówień).

L

LASER 
Termin pochodzący z języka angielskiego od pełnej nazwy urządzenia: Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation. Jest to jednokolorowe światło o dużej energii. W odtwarzaczach czy nagrywarkach płyt wykorzystywane są półprzewodnikowe diody laserowe o małej mocy. Światło skupione, dzięki specjalnej soczewce, w cienką wiązkę umożliwia odczyt danych zapisanych na płycie CD lub DVD i HD DVD.

LAYOUT 
Jest stałym układem kompozycyjnym danej publikacji, który umożliwia czytelnikowi rozeznanie się w dużej ilości informacji. Z reklamowego punktu widzenia jest to powierzchnia przeznaczona do umieszczenia reklamy lub publikacji prasowej danej firmy.
 
LCD (ang. Liquid Crystal Display)
Wyświetlacz ciekłokrystaliczny. Technologia wykorzystywana przy budowie monitorów komputerowych, telewizorów, a także wyświetlaczy w telefonach komórkowych, aparatach cyfrowych czy kamerach wideo. Budowa wyświetlaczy LCD jest oparta na zjawisku blokowania światła poprzez kontrolowanie jego przepuszczalności i nieprzepuszczalności przez cząsteczki w postaci ciekłokrystalicznej.
 
LEAD-IN 
Część płyty nagrywalnej, na której są zapisane informacje o numerze sesji, miejscu, w którym jest jej początek i koniec, oraz ilości wolnego miejsca do kolejnego możliwego nagrania. Obszar ten na płycie zajmuje około 9 MB.
 
LEAD-OUT 
Znacznik zakończenia sesji nagraniowej na płycie nagrywalnej, zapisywany zwykle pod koniec wypalania krążka.
 
LFE (ang. Low Frequency Emiter)
Subwoofer, głośnik niskotonowy, emituje dźwięk o częstotliwościach od 10 Hz do 120 Hz.
 
LONGPLAY 
Long Playing Microgroove Record, potoczna nazwa płyty winylowej. Płyta o średnicy 30 cm umożliwiała 28 minutowy zapis muzyczny na każdej ze stron.
 

Ł


M

MASTER
Przygotowana przez klienta płyta, na której utrwalone są treści przeznaczone do replikacji przez tłocznię.

MASTERING
Drugi etap procesu tłoczenia nośników optycznych, składa się z dwóch faz: przygotowania glassmastera i obróbki galwanicznej. W wyniku tego procesu powstaje matryca, której można używać do tłoczenia płyt CD lub DVD.

MATRYCA
W ujęciu ogólnym jest to rodzaj formy wykorzystywanej do wykonywania kopii, patrz wyżej.

MINI CD
Płyta CD o średnicy 8 cm, można zapisać na niej ok. 24 minut muzyki lub 210 MB danych.

MINI DVD
Płyta DVD o średnicy 8 cm, można zapisać na niej ok. 30 minut video lub nagrać 1.4 GB danych, czyli więcej niż jest w stanie pomieścić płyta CD. Mini DVD dzięki walorom estetycznym jest idealnym narzędziem marketingowym.

M.O.
Magnetooptyczny dysk wymienny (z ang. magneto – optical disc), nośnik przypominający płytę CD o średnicy 3,5 cala lub 5,25 cala, zabezpieczony plastikową kasetką. W zależności od wielkości można zapisać na nim od 128 MB do 2,3 GB danych. Wykonywany w dwóch wersjach do jednokrotnego i wielokrotnego zapisu.

 [powrót na górę]

NAGRYWARKA CD, DVD 
urządzenie umożliwiające odtwarzanie i nagrywanie płyt. Laser nagrywarki podczas zapisu płyty wypala w niej pity, które są miejscem nanoszenia danych. Wyznacznikiem charakterystycznym dla tego urządzenia jest prędkość zapisu.

NOŚNIK DANYCH
urządzenie, przedmiot umożliwiający magazynowanie, przenoszenie i odtwarzanie informacji i danych. Nośnikiem jest pamięć RAM, dysk twardy, dyskietka, płyta CD czy DVD, karta pamięci, pamięć USB, Pendrive.

NTSC 
(National Televison Standards Committee) „amerykański system kodowania obrazu telewizji analogowej”, stworzony z myślą o ujednoliceniu sposobów przesyłania sygnału od różnych nadawców telewizyjnych.

O

P




R

S

T

U

V


W


X



Z